تصاویر تازهای از خورشید توجه کارشناسان حوزه فضا و اخترفیزیک را به خود جلب کردهاند؛ تصاویری که در آنها آرایش خاصی از حفرههای تاج خورشیدی (Coronal Holes) روی سطح خورشید دیده میشود، بهگونهای که به نظر میرسد چهرهای با دهانی باز در حال فریاد زدن از دل خورشید شکل گرفته است. این پدیده که بیشتر به یک تصویر خیالانگیز یا خطای دید بصری شباهت دارد، درواقع بر پایه یک واقعیت علمی و رصدی شکل گرفته و دارای پیامدهایی بالقوه برای زمین است. در مرکز این تصویر، حفرهای عظیم و دهانمانند دیده میشود که ابعادی معادل تقریباً پنج برابر سیاره مشتری دارد. این ساختار عظیم بهطور فعال جریانهای پرسرعتی از ذرات باردار را به سوی سیاره ما گسیل میدارد؛ چیزی که دانشمندان آن را «نفس داغ خورشیدی» مینامند.
به گزارش رسانه اخبار فناوری تک فاکس، برخلاف تصور عمومی، این حفرهی عظیم یک شکاف فیزیکی یا گودال واقعی روی سطح خورشید نیست. بلکه با پدیدهای علمی به نام «حفره تاج خورشیدی» روبرو هستیم. این مناطق، نواحی خاصی از جو بیرونی خورشید (تاج خورشیدی) هستند که در آنها خطوط میدان مغناطیسی خورشید به جای بسته بودن، باز میشوند. این ساختارهای مغناطیسی باز امکان خروج آزادتر و سریعتر ذرات باردار خورشیدی از این مناطق را فراهم میکنند. نتیجه این فرایند، شکلگیری بادهای خورشیدی قدرتمندی است که از این نواحی خارج میشوند و در فضای میانسیارهای گسترش مییابند. این ذرات باردار در صورت رسیدن به زمین میتوانند بر مغناطکره سیاره ما تأثیر بگذارند و در مواردی حتی منجر به وقوع طوفانهای ژئومغناطیسی شوند.
این پدیده با چشم غیرمسلح و در طولموجهای مرئی قابل مشاهده نیست و مشاهده آن نیازمند تجهیزات تخصصی است. دلیل این امر آن است که حفرههای تاج خورشیدی در مقایسه با سایر بخشهای تاج، دما و چگالی کمتری دارند. به همین علت، این مناطق در تصاویر فرابنفش که توسط ماهوارههای رصد خورشید مانند رصدگر دینامیک خورشیدی (SDO) ثبت میشوند، به صورت لکههایی تاریک و تهی به نظر میرسند. این حفرهها نهتنها کمتر تابش میکنند بلکه نشاندهنده نواحی هستند که از نظر انرژی و فعالیتهای خورشیدی ساختار متفاوتی نسبت به نواحی مجاور خود دارند.
در شرایط فعلی، آنچه تصویر خورشید را شبیه به یک صورت انسان در حال فریاد نشان میدهد، نحوه خاص قرارگیری چند حفره تاج خورشیدی است. بهویژه یک شکاف بزرگ و سیاهرنگ که در مرکز این آرایش قرار گرفته و شباهت زیادی به دهانی باز دارد، باعث شده این تصویر به شکل نمادین «چهره فریاد خورشید» لقب بگیرد. در حالی که این شباهت ظاهری ممکن است تنها جنبهای بصری و سرگرمکننده داشته باشد، اما واقعیت علمی پشت آن هشداردهندهتر است. جریانهای پرسرعت ذراتی که از این حفرهها خارج میشوند، در صورت برخورد با زمین میتوانند سیستمهای ارتباطی و ناوبری، ماهوارهها و حتی شبکههای برق را تحت تأثیر قرار دهند. بنابراین، این پدیده صرفاً یک تصویر جالب نیست، بلکه بخشی از پویایی پیچیده و تأثیرگذار خورشید بر محیط فضایی اطراف زمین به شمار میرود.