شرکتهای دانشبنیان ایرانی بار دیگر توانمندی خود را در حوزه داروسازی تخصصی به نمایش گذاشتند. یکی از شرکتهای داروسازی مستقر در پارک فناوری پردیس موفق شده است دارویی پیشرفته برای بیماران مبتلا به فیبروز ریوی تولید و روانه بازار داخلی کند؛ دارویی که پیش از این تنها از طریق واردات یا مسیرهای غیررسمی و با هزینههای بسیار بالا در دسترس بیماران قرار داشت. به گفته متخصصان این شرکت، محصول جدید میتواند هزینه درمان بیماران را به شکل چشمگیری کاهش دهد و دسترسی آنان به داروی مؤثر را تسهیل کند؛ گامی مهم در جهت خودکفایی دارویی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران مبتلا به این بیماری نادر و پیشرونده.
به گزارش رسانه اخبار فناوری تک فاکس، فیبروز ریوی از جمله بیماریهای مزمن و نادری است که با تخریب تدریجی بافت ریه و ایجاد زخم در آن همراه است. این فرایند منجر به کاهش انعطافپذیری ریه، افت جذب اکسیژن و در نهایت اختلال در عملکرد تنفسی میشود. در سالهای گذشته، نبود درمان مؤثر و قیمت بالای داروهای خارجی باعث شده بود بیماران بسیاری از ادامه درمان منصرف شوند. فیبروز ریوی نهتنها کیفیت زندگی بیماران را بهشدت کاهش میدهد، بلکه به مرور زمان میتواند عملکرد اندامهای حیاتی بدن را مختل کند. بنابراین، تولید دارویی مؤثر و در دسترس برای کنترل این بیماری، از اهمیت حیاتی برخوردار است.
در سطح جهانی، داروی نینتدانید (Nintedanib) بهعنوان یکی از معدود درمانهای تأییدشده برای کنترل روند پیشرفت فیبروز ریوی شناخته میشود. این دارو با مهار مسیرهای مولکولی که در ایجاد بافت فیبروتیک نقش دارند، به حفظ عملکرد ریه و بهبود وضعیت بیماران کمک میکند. اکنون برای نخستینبار در کشور، داروی اوفنیب بهعنوان نسخه بومی نینتدانید در دو دوز ۱۰۰ و ۱۵۰ میلیگرم تولید شده است. این دستاورد نتیجه تلاش گسترده محققان یکی از شرکتهای داروسازی دانشبنیان ایرانی است که با رعایت استانداردهای جهانی، موفق به تولید دارویی شدهاند که میتواند امید تازهای برای بیماران مبتلا به فیبروز ریوی به همراه داشته باشد.
دکتر مریم نوابخش از دپارتمان مدیکال این شرکت در گفتوگویی اعلام کرد که داروی اوفنیب هماکنون به بازار عرضه شده و بیماران میتوانند از آن برای کنترل پیشرفت بیماری خود استفاده کنند. او تأکید کرد که این دارو یک محصول تخصصی است و تولید آن حاصل ماهها تحقیق، بررسی و آزمایشهای دقیق بوده است. نوابخش افزود که در گذشته، بیماران ایرانی برای تهیه داروی نینتدانید ناچار بودند از مسیرهای قاچاق و با قیمتی بالغ بر هزار دلار در ماه دارو را تهیه کنند. همین مسئله موجب میشد بسیاری از بیماران، بهویژه افراد با توان مالی محدود، از روند درمان بازبمانند و با پیشرفت بیماری مواجه شوند.
این متخصص با اشاره به تلاش تیم تحقیق و توسعه شرکت خاطرنشان کرد که هدف اصلی از تولید اوفنیب، افزایش دسترسی بیماران به داروی مؤثر و کاهش هزینههای درمانی بوده است. او توضیح داد که تیم داروسازی با رعایت دقیق استانداردهای بینالمللی، کیفیت داروی تولیدشده را در حد نمونههای خارجی حفظ کرده و با راهاندازی خط تولید داخلی، موفق شده نیاز بیماران را در داخل کشور تأمین کند. به گفته وی، این اقدام نهتنها به بیماران امید تازهای داده، بلکه مسیر خودکفایی در حوزه داروهای تخصصی را نیز هموار کرده است.
دکتر نوابخش در ادامه درباره موارد مصرف اوفنیب توضیح داد: این دارو برای درمان انواع فیبروز ریوی از جمله فیبروز ایدیوپاتیک (با علت نامشخص)، فیبروز مرتبط با بیماریهای خودایمنی مانند اسکلرودرمی سیستمیک، و سایر انواع پیشرونده این بیماری کاربرد دارد. پیش از عرضه این دارو، بسیاری از بیماران مبتلا به این نوع بیماریها در شرایط حاد نیاز به بستری در بخش مراقبتهای ویژه داشتند و امکان کنترل روند پیشرفت بیماری برایشان دشوار بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت رقابت در بازار و مسائل مربوط به حق مالکیت فکری دارو اظهار کرد: پتنت داروی اصلی که پیشتر توسط شرکت آلمانی بورینگر اینگلهایم تولید میشد، حدود پنج تا شش ماه پیش به پایان رسیده است. پس از آن، شرکتهایی در کشورهای مختلف از جمله Glenmark در هند نسخههای خود را تولید کردند. اگرچه این شرکت ایرانی ادعا نمیکند مزیت فنی چشمگیری نسبت به تولیدکنندگان خارجی دارد، اما توانسته با حفظ کیفیت مشابه، دارو را با قیمتی بسیار پایینتر تولید و عرضه کند.
در زمینه قیمتگذاری، نوابخش اعلام کرد که در حالیکه نمونههای خارجی نینتدانید در بازارهایی مانند ایالات متحده با قیمتی حدود یکهزار دلار در ماه عرضه میشوند، اوفنیب در ایران با قیمتی کمتر از یکپنجم آن در دسترس بیماران قرار گرفته است. این تفاوت چشمگیر میتواند نقش بسزایی در کاهش فشار مالی بر بیماران و خانوادههای آنان داشته باشد و همزمان از خروج ارز از کشور جلوگیری کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نکات ایمنی دارو تأکید کرد که عوارض گوارشی از جمله عوارض شایع نینتدانید است و مصرف آن باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. شرکت تولیدکننده نیز پروتکلهای مشخصی برای پایش ایمنی دارو و آموزش پزشکان در نظر گرفته است تا بیماران بتوانند با اطمینان بیشتری از این دارو استفاده کنند.
نوابخش در پایان خاطرنشان کرد که این پروژه حاصل همکاری میان تیمهای تحقیق، توسعه و رگولاتوری شرکت بوده است. وی تأکید کرد که هدف نهایی، حمایت از بیماران مبتلا به بیماریهای نادر و فراهم کردن شرایطی است که آنان بتوانند با امید و کیفیت زندگی بالاتر به مسیر درمان ادامه دهند. او افزود: «ما باور داریم که هر انسان حق زندگی و امید دارد، و تلاش ما این است که این حق را به بیماران بازگردانیم.» این اقدام را میتوان نقطه عطفی در صنعت داروسازی کشور دانست که با تکیه بر دانش بومی، در مسیر استقلال دارویی گام برمیدارد.