کاوشگر خصوصی ژاپنی رزیلینس در جریان تلاش برای فرود بر سطح ماه، بهطور ناگهانی خاموش شد و با سرعت بسیار بالا به سطح این جرم آسمانی برخورد کرد. این حادثه، دومین شکست بزرگ شرکت ژاپنی آیاسپیس در مسیر تحقق اولین فرود خصوصی این کشور بر روی ماه به شمار میرود. کاوشگر رزیلینس که روز پنجشنبه ۵ ژوئن مأموریت خود را آغاز کرده بود، نتوانست فرود نرم و کنترلشدهای روی سطح ماه انجام دهد و پس از قطع ارتباط ناگهانی با زمین، بهصورت سخت و با سرعت زیاد به ماه برخورد کرد.
به گزارش رسانه اخبار فناوری تک فاکس، براساس اعلام اسپیس، این کاوشگر قرار بود ساعت ۱۵:۱۷ به وقت منطقه زمانی شرقی، در ناحیهای موسوم به دریای سرما (Mare Frigoris) واقع در سمت نزدیک ماه، فرود نرم و موفقی را تجربه کند. با این حال، تنها یک دقیقه و ۴۵ ثانیه پیش از زمان برنامهریزی شده، ارتباط تلهمتری میان کاوشگر و مرکز کنترل زمینی بهدلیل نقص فنی در تجهیزات قطع شد. این رخداد یادآور شکست نخستین تلاش آیاسپیس برای فرود بر ماه در آوریل ۲۰۲۳ است که در آن نیز کاوشگر در هنگام فرود خاموش شد و مأموریت به شکست انجامید.
تاکشی هاکامادا، بنیانگذار و مدیرعامل آیاسپیس، چند ساعت پس از وقوع این حادثه، در نشست خبری اعلام کرد که آنها قصد داشتند ماموریت دوم فرود خصوصی را به موفقیت برسانند، اما متأسفانه این تلاش نیز ناکام ماند. وی در سخنان خود ابراز تأسف کرد و افزود که این شکست نقطه پایانی بر تلاشهای شرکت نخواهد بود و آیاسپیس عزم خود را برای ادامه مسیر و یادگیری از اشتباهات جزم کرده است. هاکامادا همچنین از حمایتکنندگان این پروژه عذرخواهی کرد و تأکید نمود که ژاپن همچنان به دنبال اکتشافات فضایی خود است.
اطلاعات اولیه مربوط به دقایق پایانی فرود رزیلینس نشان میدهد که فاصلهیاب لیزری نصب شده روی کاوشگر در اندازهگیری دقیق فاصله با سطح ماه دچار تأخیر شده است. بر اساس این دادهها، کاوشگر نتوانسته سرعت خود را به میزانی کاهش دهد که برای فرود نرم و کنترلشده لازم بود. مقامات آیاسپیس در بیانیهای اظهار داشتند که در نتیجه این مشکل، رزیلینس با سرعتی بالاتر از حد برنامهریزی شده به سطح ماه برخورد کرده است. چنین برخوردی، که به اصطلاح فرود سخت نامیده میشود، احتمال بقای کاوشگر و قابلیت اجرای مأموریتهای آتی آن را به شدت کاهش میدهد.
فرود سخت به معنای آن است که کاوشگر نتوانسته سرعت خود را به حدی برساند که بدون آسیب به سطح ماه بنشیند و بهجای آن با نیروی بسیار زیاد به سطح ماه برخورد کرده است. با توجه به این شرایط، انتظار نمیرود که رزیلینس بتواند به برنامه اصلی خود که شامل دو هفته عملیات روی سطح ماه و همچنین استقرار ماهنورد کوچک تناسیوس ساخت آژانس فضایی اروپا بود، عمل کند. این ماهنورد قرار بود به عنوان بخشی از مأموریت، به کاوش و بررسی محیط ماه بپردازد.
هاکامادا در پایان سخنان خود تأکید کرد که آیاسپیس متعهد است از این شکستها درس بگیرد و آنها را در برنامهریزی و اجرای مأموریتهای آینده لحاظ کند. وی اعلام کرد که رویای اکتشاف ماه توسط ژاپنیها همچنان زنده است و شرکت او با انگیزه بیشتری به فعالیتهای فضایی خود ادامه خواهد داد. این شرکت در تلاش است تا ضمن بررسی دقیق مشکلات فنی موجود، برای مأموریتهای بعدی آماده شود و به هدف خود در عرصه فضایی دست یابد. این شکستها هرچند ناامیدکننده هستند، اما بخشی از مسیر دشوار و پیچیده اکتشافات فضایی به شمار میروند.