تصویر تازهای که بهوسیله تلسکوپ فضایی هابل ثبت شده، نمایی چشمگیر از یک کهکشان مارپیچی را به همراه ساختاری غیرمعمول در اطراف آن آشکار میکند. این تصویر که با دقت و وضوح بالای ابزارهای هابل تهیه شده، کهکشان مارپیچی انجیسی ۴۳۸۸ را نشان میدهد؛ جرمی کیهانی که بهواسطه خروج جریان عظیمی از گاز از درون خود، توجه اخترشناسان را بهطور ویژه جلب کرده است. این جریان گازی به شکل یک دنباله کشیده و روشن در فضای اطراف کهکشان دیده میشود و نشانهای از برهمکنشهای پیچیده میان کهکشان و محیط پیرامونی آن است. چنین تصاویری نهتنها از نظر بصری قابلتوجه هستند، بلکه اطلاعات ارزشمندی درباره پویایی کهکشانها و رفتار ماده در مقیاسهای بسیار بزرگ در اختیار پژوهشگران قرار میدهند.
به گزارش رسانه اخبار فناوری تک فاکس، کهکشان انجیسی ۴۳۸۸ در فاصلهای در حدود ۶۰ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد و یکی از اعضای خوشه کهکشانی دوشیزه بهشمار میرود. خوشه دوشیزه بیش از هزار کهکشان را در خود جای داده و بهعنوان نزدیکترین خوشه کهکشانی بزرگ به کهکشان راه شیری شناخته میشود. موقعیت انجیسی ۴۳۸۸ در این خوشه، آن را در محیطی بسیار فعال و پویا قرار داده است؛ محیطی که در آن، نیروهای گرانشی و برخوردهای میان کهکشانها و گاز میانکهکشانی نقش مهمی در شکلدهی ساختارها ایفا میکنند. مطالعه چنین کهکشانهایی به اخترشناسان کمک میکند تا درک دقیقتری از تحول کهکشانها در خوشههای بزرگ به دست آورند.
در تصاویر هابل، انجیسی ۴۳۸۸ از زاویهای تقریباً لبهای یا پهلو مشاهده میشود؛ زاویهای که امکان بررسی ساختارهای عمودی و بیرونزده از صفحه کهکشان را فراهم میکند. این دید گسترده باعث شده است ویژگی تازهای در تصویر کنونی آشکار شود که در عکسهای ثبتشده پیشین، از جمله تصویر هابل در سال ۲۰۱۶، قابل مشاهده نبود. این ویژگی جدید، فورانی از گاز است که از ناحیه مرکزی کهکشان به بیرون رانده میشود و در گوشه پایین سمت راست تصویر بهوضوح دیده میشود. مشاهده این فوران گازی، سرنخهای مهمی درباره فعالیتهای درونی کهکشان و تأثیر آن بر محیط اطراف فراهم میکند و نشان میدهد که انجیسی ۴۳۸۸ همچنان یک سامانه پویا و فعال است.
پرسش اصلی در مورد این ساختار غیرعادی آن است که این دنباله گازی چگونه شکل گرفته و چه عاملی باعث درخشش آن شده است. پاسخ احتمالی را باید در فضای میانکهکشانی خوشه دوشیزه جستوجو کرد. اگرچه این فضا در نگاه نخست خالی به نظر میرسد، اما در واقع مملو از گازهای داغ و پراکنده است. با حرکت انجیسی ۴۳۸۸ در درون خوشه، این گاز داغ میانکهکشانی با قرص کهکشانی برهمکنش پیدا میکند و در نتیجه، بخشی از گاز کهکشان جابهجا شده و به شکل دنبالهای کشیده در پشت آن باقی میماند. این فرآیند که به فشار رم معروف است، نقش مهمی در تغییر شکل و تکامل کهکشانها در خوشههای متراکم ایفا میکند.
با این حال، منبع دقیق انرژیای که باعث یونیزه شدن گاز و درخشش آن شده، هنوز بهطور کامل مشخص نیست. پژوهشگران بر این باورند که بخشی از این انرژی از مرکز کهکشان تأمین میشود؛ جایی که یک سیاهچاله کلانجرم قرار دارد. این سیاهچاله توسط قرص برافزایشی از ماده بسیار داغ احاطه شده و تابش شدید ناشی از آن میتواند گازهای اطراف را یونیزه کند. تصویر جدید هابل شامل دادههایی در چندین طول موج نوری اضافی است که امکان مشاهده دقیقتر دنباله گازی را فراهم کردهاند. این دادهها در قالب چند برنامه رصدی با تمرکز بر مطالعه کهکشانهای دارای سیاهچالههای فعال گردآوری شدهاند و دید تازهای از تعامل میان هستههای فعال کهکشانی و محیط پیرامونی آنها ارائه میدهند.