چین برنامهای جامع و بلندپروازانه برای ارتش خود طراحی کرده است که در صورت تحقق، میتواند موازنه قدرت جهانی را تا میانه قرن بیستویکم تغییر دهد. ارتش آزادیبخش خلق چین (PLA) هدفگذاری کرده است که تا سال ۲۰۴۹، همزمان با صدمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق چین، به جایگاهی همسطح با ایالات متحده در قدرت نظامی برسد و حتی از آن پیشی بگیرد. این تاریخ برای حزب کمونیست چین اهمیت ویژهای دارد و در بسیاری از اسناد راهبردی این کشور به عنوان نقطه عطفی برای دستیابی به اهداف ملی ذکر میشود. طبق گزارش روزنامه رسمی چین، تحقق «ارتشی در سطح جهانی» مستلزم مقایسه مستقیم و رقابت با «قویترین ارتش جهان» است؛ عبارتی که بهوضوح به نیروهای مسلح آمریکا اشاره دارد.
به گزارش رسانه اخبار فناوری تک فاکس، استراتژی کلان چین برای این هدف، بر مبنای «توسعه جهشی» بنا شده است؛ رویکردی که بر ترکیب مکانیزهسازی، دیجیتالیسازی و هوشمندسازی با محوریت فناوری هوش مصنوعی استوار است. این طرح، ارتش چین را ملزم میکند در حوزههایی همچون تسلیحات پیشرفته، ساختار سازمانی، آموزش نظامی و نظریههای نوین جنگی به سطح برتری جهانی برسد. هدف اصلی، دستیابی به توانایی کامل برای پیروزی در نبردهای آینده و همزمان حفظ صلح و ثبات در شرایط رقابت شدید قدرتهای بزرگ است. بر اساس تحلیلهای منتشرشده، این مسیر شامل ارتقای کیفیت آموزش نیروها، تربیت استعدادهای نظامی، توسعه سیستمهای رزمی نوین و بهرهگیری حداکثری از فناوریهای نوظهور خواهد بود.
روزنامه پیپلز دیلی، ارگان رسمی حزب کمونیست چین، جزئیات نقشه راه PLA را به شکلی شفاف ارائه کرده است که یکی از واضحترین بیانها از دیدگاه شی جینپینگ در زمینه «ساخت ارتش در سطح جهانی تا اواسط قرن جاری» محسوب میشود. در این تعریف، ارتش در سطح جهانی به نیرویی اطلاق میشود که نه تنها از نظر تجهیزات و توان رزمی در رده بالاترین ارتشهای دنیا قرار دارد، بلکه از نفوذ و قدرت تأثیرگذاری بینالمللی قابل توجهی نیز برخوردار است. این رویکرد نشان میدهد چین مصمم است در عرصه رقابتهای نظامی و ژئوپلیتیک، از سطح یک قدرت منطقهای فراتر رفته و جایگاه یک قدرت جهانی را تثبیت کند.
با این حال، مسیر دستیابی به این اهداف با چالشهایی نیز همراه است. پیپلز دیلی هشدار داده است که پیشرفت ارتش نباید به صورت خطی و مرحلهای صرف انجام شود. به بیان دیگر، اگر PLA ابتدا تنها بر تکمیل فرآیند دیجیتالیسازی تمرکز کند و سپس به سمت هوشمندسازی حرکت نماید، ممکن است با شکاف نسلی نسبت به ارتشهای پیشرفتهتر روبهرو شود. از سوی دیگر، گذار سریع و یکباره به هوشمندسازی نیز از نظر اجرایی غیرواقعی تلقی میشود. بر همین اساس، کارشناسان نظامی پیشنهاد میکنند توسعه این سه محور — مکانیزهسازی، دیجیتالیسازی و هوشمندسازی — به صورت همزمان و هماهنگ پیش برود تا ارتش بتواند در برابر تحولات سریع فناوری و رقابت فزاینده جهانی واکنش مؤثر نشان دهد.
در نهایت، پیپلز دیلی تأکید میکند که PLA باید در شرایطی که رقابتهای جهانی بر سر قوانین حکمرانی، سلطه منطقهای، مدلهای توسعه و برتری نظامی به اوج خود رسیده است، توانایی حفظ برتری در میدان نبرد را داشته باشد. این توانایی نه تنها به معنای آمادگی برای جنگ است، بلکه شامل تضمین صلح و ایجاد بازدارندگی مؤثر در برابر تهدیدات بالقوه نیز میشود. چین با این برنامهریزی گسترده بهدنبال آن است که تا میانه قرن، چهره جدیدی از قدرت نظامی خود را به نمایش بگذارد و جایگاه خود را به عنوان یکی از بازیگران اصلی در نظام امنیتی بینالمللی تثبیت کند.